12-01-13  Gasteren  8” dob   22:00 – 0:00  -4 graden

Nieuwe maan en helder, dat is lang geleden! Gelukkig in het begin van de week al gauw een berichtje over waarnemen in Gasteren, of er ook animo voor is.

Natuurlijk is daar animo voor, maar of het helder zal worden is maar afwachten. En het is nu al zo’n lange tijd bewolkt….

Maar overdag ziet het er goed uit en ik kan net een zonswaarneming doen met mijn ETX, al moet ik de poten flink verlengen en kan ik dan net bij het oculair. Zo laag staat de zon. Maar hele mooie zonnevlekken zijn er te zien, ik heb eentje zelfs met het blote oog kunnen zien! (Wel met eclipsbrilletje uiteraard). Zou de zon nu dan echt wat naar zijn maximum gaan?

S’Avonds afgesproken om even voor tienen in Gasteren. Als ik vertrek is het al ruim -2.  Ik ben er als eerste, maar Niels, Bob en Pieter volgen al snel. Er staat een klein beetje wind dus we kruipen naast onze auto’s en dan is het prima te doen. Het is prachtig helder en de sterren schitteren en flonkeren. Ook de Melkweg is goed te herkennen, alles is zo mooi hier in het veld. De Orionnevel is groot en uitgestrekt. De donkere nevel loopt veel verder door dan thuis, althans zo lijkt het. Die bekijk ik als eerste want die heb ik dit seizoen nog niet gezien en thuis wordt het al weer lastig.

Ik wil beginnen in Haas want die zit zo laag dat ik die uiteraard thuis nooit zal kunnen zien, daar zit de eerste M van vanavond.

M79 is een bolhoop en makkelijk te vinden met 70x. Niet zo’n hele dichte kern, redelijk groot en de buitenste sterretjes zijn wel op te lossen. De seeing is niet best en het is toch nog best wel licht in de onderste regionen maar deze bolhoop is goed te doen. Vooral ook bij 150x zijn er aardig wat individuele sterretjes te herkennen.

Grote Hond staat nog erg laag dus die moet nog maar even wachten, eerst maar eens naar Orion. De dubbelster in de zwaard van Orion, iota Ori, is wel een leuke. Een mooie witte heldere ster (2,8m) met een wat zwakkere witte begeleider (6,9m) zijn goed te scheiden met 150x op een afstand van 11,3” .

Delta Ori is een tripple, alle drie wit en wel een leuk groepje. Er staat nog een vierde, zwakke ster bij maar die hoort er blijkbaar niet bij. Het lijkt wel een klein clustertje dit groepje.

Ook nog gezocht naar de Planetaire Nevel NGC 2022 bij Meissa maar (nog) niet kunnen vinden.

Dan heb ik even hulp nodig want ik wil naar de Eenhoorn maar kan hem niet vinden. Ik weet wel ongeveer waar die moet zitten maar helaas heeft dit sterrenbeeld niet zulke hele heldere sterren. Bob helpt me even op weg en ja, dan zie ik het ook. Dus M50 kunnen vinden met een vergroting van 70x. Een hele wijde hoop met een twintigtal sterretjes van ongeveer magnitude 6 en nog wel een dertigtal zwakkere. Niet zo’n mooi hoop.

M47 in Puppis zie ik al in de zoeker en bij 70x zie ik een mooie heldere hoop met een dertigtal sterren, redelijk verspreid en zo’n tien wat heldere sterren. Een aardige hoop, ook omdat hij best helder is.

M46 in Puppis is een verrassing. Wat een geweldige hoop. Heel rijk aan fijne sterpuntjes, zeker wel 50. Mooi compact bij elkaar met 70x, maar ook zie ik daar een neveltje in. Ik twijfel zelfs nog even of het een vlekje op mijn oculair is, maar nee het is een planetaire nevel! Leuk zeg, deze combinatie, een PN en een schitterend open cluster. Zondermeer het hoogtepunt van de avond.

Met Bob nog even een discussie; staat de PN er nu voor of er achter. Hij lijkt er wel op te liggen. Vandaag even opgezocht en volgens Wikipedia staat M46 op 5400 lichtjaar en de PN, NGC 2438, op 2900 lichtjaar. Dus er voor, maar ik lees ook wel dat dat allemaal niet helemaal zeker is. Wel is duidelijk dat de planetaire nevel geen interactie heeft met de open sterrenhoop. De nevel zelf is mooi en ovaal. Best wel groot en een beetje donkerder in het midden bij 150x.

Nog even wachten op de Grote Hond, dus nog eens NGC 2022 gezocht bij Meissa (Ori). Nu zo gevonden met 150 keer. Wel een subtiel neveltje, niet groot maar wel goed zichtbaar. Enigzins wit en wat wollig. Bij 90x wat helderder, een heel subtiel rondje.

Nu dan de Grote Hond, we beginnen het koud te krijgen dus gaan we zo stoppen. NGC 2362 is een open cluster halverwege de Grote Hond en staat behoorlijk laag. Toch is het wel een aardig clustertje. Een tiental sterren in een rondje met één heldere ster precies in het midden.
Ik wil ook nog epsilon CMa scheiden maar die zit zo laag dat het geheel flonkert en wobbelt in het beeld en is niet te doen.

Bij Bob, in zijn 30cm, nog M81 en M82 gezien. Eerst prachtig in één beeldveld en later bij een hogere vergroting nog elk afzonderlijk. Ze kwamen er erg mooi uit!

Pieter is al weg en dan breken ook Niels en ik op. Bob gaat nog even door (dapper). Pas als ik in de auto zit merk ik hoe koud ik het heb. Maar het was een fantastische avond!